Krapte op het stroomnet: Een financiële prikkel als oplossing
Het stroomnet in Nederland zit vol. Dat is allang geen nieuws meer. De overheid voert al langere tijd campagnes om burgers ervan bewust te maken dat zij pieken kunnen vermijden. En dat is cruciaal: het net zit niet de hele dag vol, maar creëert problemen juist tijdens de spits. Door die piek af te vlakken, kunnen we veel problemen voorkomen. In de provincie Utrecht is het inmiddels zelfs onmogelijk geworden om een nieuwe stroomaansluiting te krijgen of een bestaande te verzwaren.
Waarom huishoudens meer stroom nodig hebben
De reden is begrijpelijk: mensen willen van het gas af. Ze willen hun huis verwarmen, 's avonds koken, en hun auto opladen, maar ze doen dit allemaal rond dezelfde tijd. Precies om 18:00 uur als iedereen thuis komt, ontstaat een piek die een zwaardere aansluiting nodig maakt.
Maar hier zit het probleem: deze activiteiten hoeven niet allemaal tegelijk plaats te vinden. Ze kunnen prima achter elkaar, en zelfs verspreid over de dag. Proefwijken tonen aan dat slimmer energiebeheer een groot verschil maakt: huizen daar werken met een aansluiting van slechts 10A in plaats van 25A of zelfs 3x25A.
Het ontbrekende stukje: financiële prikkels
Campagnes alleen werken niet goed genoeg. Wat ik mis is een echte financiële prikkel om de piek te vermijden.
Veel huishoudens hebben al een meter met hoog- en laagtarief, maar het laagtarief loopt van 23:00 tot 6:00 uur, wat volledig achterhaald is. Mijn voorstel: maak het laagtarief de standaard en voer een hoger tarief in gedurende de spits.
Dit verschil moet fors zijn, ik denk aan 40% verschil. Dat is hetzelfde percentage als het prijsverschil tussen eerste en tweede klas in de trein, of treinreizen in de daluren. Hoog genoeg om mensen echt in beweging te brengen, maar niet zo hoog dat ze eronder bezwijken.
Met zo'n financiële prikkel nemen mensen vanzelf maatregelen. Ze hebben er namelijk geld mee te verdienen.
De thuisbatterij wordt ineens interessant
Dit is waar het interessant wordt: thuisbatterijen worden plotseling aantrekkelijk voor iedereen, niet alleen voor huishoudens met zonnepanelen.
Wie zonnepanelen heeft, kan deze overdag laden en in de spits gebruiken. Maar ook huishoudens zonder panelen profiteren: zij laden buiten de spits en ontladen juist tijdens dure spitsuren. Met de 40% die ze zo besparen, verdient een thuisbatterij zich snel terug.
Het gevolg? Het stroomnet wordt aanzienlijk minder belast. We kunnen weer aansluitingen realiseren en het netwerk breidt zich gemakkelijker uit.
Het financiële rekensommetje
Laat me mijn eigen situatie als voorbeeld nemen. Ik betaal nu ongeveer 24 cent/kWh laag en 26 cent/kWh hoog (gemiddeld 25 cent).
Met mijn voorstel zou dat worden: – Laag: 20 cent/kWh – Hoog: 28 cent/kWh – Gemiddeld: 24 cent/kWh
Financieel een win-win: gemiddeld betaal je iets minder, en als je alles naar het lage tarief kunt verschuiven, bespaar je 5 cent per kWh ten opzichte van het oude tarief.
Voor de terugverdienperiode van een thuisbatterij: stel je gebruikt 6 kWh in de spits die je niet kunt verplaatsen. Met verliezen door dubbele omzetting verdien je bruto ongeveer 7 cent per kWh, dus 42 cent per dag. Dat is ruim €150 per jaar, en dat is alleen de opbrengst uit de spitspieken.
Met deze aanpak kunnen we het stroomnetwerk ontlasten zonder dat het mensen financieel schaadt. Sterker nog: het beloont juist degenen die slim omgaan met energie.